ಮಂಗಳೂರು; ಪಂಚದ್ರಾವಿಡ ಭಾಸೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಭಾಸೆ ತುಳು ಭಾಸೆ. ಕೆಲವೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್..ತುಳು ಭಾಸೆ ದಾಲ ಎಚ್ಚ ಪಿರಾಕ್ ದ ಭಾಸೆ ಅತ್ತ್ಂದ್. ಆಂಡ ನಿಜವಾದ್ ತೂಂಡ, ಅಯಿತ ಮೂಲ ಮುದೆಲ್. ಐನ್ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಸೆಲೆಡ್, ಭಾರೀ ಪಿರಾಕ್ ದ ಭಾಸೆ ತುಳು ಭಾಸೆ. ಭಾರೀ ಸಮೃದ್ಧವಾದ್ ಬುಲೆತಿನ ಭಾಸೆ ನಮ್ಮ ತುಳು ಭಾಸೆ. ಸುಮಾರ್, ೬೦-೭೦ ವರ್ಸೊರ್ದು ದುಂಬೇ.. ಶ್ರೀಯುತ ಯು.ಎಸ್. ಪಣಿಯಾಡಿಯೆರ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಯಿನ ತುಳುರಾಜ್ಯ ಆವೊಡೂಂದು ಪಂಡ್ದಿತ್ತೆರ್. ತುಳು ರಾಜ್ಯ ಅತ್ತ್ಂಡಲಾ.. ತುಳು ಭಾಸೆಗ್ ಮಾನಾದಿಗೆ ತಿಕ್ಕೊಡೇ.. ಪನ್ಪನಂಚಿತ್ತಿ ಕಾಲ ಇತ್ತೆ ಕೂಡ್ದು ಬೈದ್ಂಡ್ ಪಂದು ತುಳು ಉಚ್ಚಯ ಪ್ರಥಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಗುರ್ಕಾರ್ತಿ ಅನನ್ಯ ಜೀವನ್ ಉಳ್ಳಾಲ್ ಪಂತೆರ್.
ನಗರೊದ ಪುರಭವನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ತುಳು ಪರಿಷತ್ ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲೇನ ಕಡಿರ್ದ ತುಳು ಉಚ್ಚಯ ಪ್ರಥಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮ್ಮೇಳನ ಗುರ್ಕಾರ್ರೆ ಸ್ಥಾನದ್ಡು ಆರ್ ಪಾತೆರ್ಯೆರ್. ಒವ್ವೇ ಭಾಸೆ ಆದಿಪ್ಪಡ್, ಅವು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಚೌಕಟ್ಟ್ ಗ್ ಆ ಭಾಸೆದ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್ ಗ್ ಸಾದಿ ಸಲೀಸಾಪುಂಡು. ಆ ನಿಲೆಟ್, ನಂಕೊಂತೆ ಕುಸಿತ ಸಂಗತಿ ದಾದಾಂದ್ ಪಂಡ.. ಶಾಲೆ-ಕಾಲೇಜ್ ಲೆಡ್ ತುಳು ಕಲ್ಪಾವುನ ಬೇಲೆ ಸುರು ಅತ್ಂಡ್. ಕರಿ ವರ್ಷ ತುಳುಟು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಲಾ ಸುರು ಆತ್ಂಡ್. ಕುಡ್ಲದ ‘ಆಕಾಶವಾಣಿ’ ಲಾ ಭಾರೀ ಪಿರಾಕ್ ರ್ದೇ ತುಳು ಭಾಸೆಗ್ ತನ್ನ ಚನಿಲಪಾಲ್ ನ್ ಸಂದಾವೊಂದುಂಡು. ಅಂಚೆನೇ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಚಾನೆಲ್ ಲಾ ತೀರ್ನಾತ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಮಲ್ತೊಂದುಂಡು. ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಂತೂ ತುಳು ಭಾಸೆದ ಒರಿಪುಗ್ಂದೇ ಪುಟ್ಟದಿನ ಸರಕಾರೀ ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದುಂಡು.
ಮೂಲು ನಮ ನೆಂಪು ಮಲ್ತೊನೊಡೇ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ವಿಷಯ ಉಂಡು ಬಂಧುಲೇ… ಅವು ದಾದಾಂದ್ ಪಂಡ, ತುಳು ನಾಟಕೊಲು.. ತುಳು ಯಕ್ಷಗಾನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಇಂಚಿಪ್ಪ..ತುಳು ಸಿನಮೊಲು.. ತುಳು ಭಾಸೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಮಲ್ಲ ಕಾಣಿಕೆನ್ ನಮ ಮದಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪಂಡೆರ್. ತುಳು ಭಾಸೆದ, ತುಳು ನೆಲತ ಮಾನಾದಿಗೆ.. ಏಪನೇ ಈ ಲೋಕೊಡು ತನ್ನ ಕೊಡಿನ್ ಏರಾದ್ಂಡ್. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸಾಹಿತಿಲು ಅವ್ವೇತೋ ಮಲ್ಲ ಸಾಧನೆಲೆನ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಮಂಜೇಶ್ವರ ಗೋವಿಂದ ಪೈಕುಲು..’ಕರ್ನಾಟಕದ ಸುರೂತ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ’ ಪನ್ಪಿ ಮಾನಾದಿಗೆ ದೆತೊಂದಿನಾರ್. ಆರ್ ತುಳುವೆ ಪನ್ಪಿನವು ನಂಕ್ ಮಾಮಲ್ಲ ಪೆರ್ಮೆದ ಸಂಗತಿ. ಮಂದಾರ ಕೇಶವ ಭಟ್ರ್ ಆದಿಪ್ಪೆರೆ ಯಾವು, ಡಾ.ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರೆರ್ ಆದಿಪ್ಪೆರೆ ಯಾವು, ಪ್ರೊ. ಬಿ. ಎ. ವಿವೇಕ್ ರೈಕುಲು ಆದಿಪ್ಪೆರೆ ಯಾವು, ಅಂಚೆನೇ ವಾಮನ್ ನಂದಾವರ್ರ್, ಪಾಲ್ತಾಡಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಆಚಾರ್ರ್, ಸೀತಾರಾಮ್ ಕುಲಾಲ್ರ್. ಇಂಚಿತ್ತಿ ಸುಮಾರ್ ಜನ ಸಾಧಕೆರ್ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಬೆನ್ನಿ ಬೆಂತೆರ್. ನಂಕ್ ತುಳು ಲಿಪಿ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನ ಪಾತೆರದ ನಡುಟ್ಟೇ, ತುಳು ಲಿಪಿಟೇ ಸಾಹಿತ್ಯೊಲಾತಿನ ಒಂಜಾತ್ ದಾಖಲೆಲು ನಂಕ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಅಂಚೆನೇ, ಇಂಚಿಪ್ಪ ನಮನ್ ಮಾತ ಬುಡ್ದು ಹರಿಪಾದ ಸೇರಿನ ಪೇಜಾವರ ಸ್ವಾಮಿಲು.. ಅಕೇರಿಮುಟ್ಟಲಾ ತುಳುಲಿಪಿಟೇ ತನ್ನ ದಸ್ಕತ್ ನ್ (ಸಹಿನ್) ಪಾಡೊಂತೆರ್ ಪನ್ನಗ.. ಉಂದೆರ್ದ್ ಮಲ್ಲ ದಾಖಲೆ ದಾದ ಬೋಡು..? ಪಂಡೆರು.
ಬಾಕ್ಸ್- ಒವ್ವೇ ಭಾಸೆ ಆದಿಪ್ಪಡ್, ಅವು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಚೌಕಟ್ಟ್ ಗ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ಂದಾಂಡ ಆ ಭಾಸೆದ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್ ಗ್ ಸಾದಿ ಸಲೀಸಾಪುಂಡು. ಆ ನಿಲೆಟ್, ನಂಕೊಂತೆ ಕುಸಿತ ಸಂಗತಿ ದಾದಾಂದ್ ಪಂಡ.. ಶಾಲೆ-ಕಾಲೇಜ್ ಲೆಡ್ ತುಳು ಕಲ್ಪಾವುನ ಬೇಲೆ ಸುರು ಅತ್ಂಡ್. ಕರಿ ವರ್ಷ ತುಳುಟು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಲಾ ಸುರು ಆತ್ಂಡ್. ಕುಡ್ಲದ ‘ಆಕಾಶವಾಣಿ’ ಲಾ ಭಾರೀ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಮಲ್ತೊಂದುಂಡು. ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಂತೂ ತುಳು ಭಾಸೆದ ಒರಿಪುಗ್ಂದೇ ಪುಟ್ಟದಿನ ಸರಕಾರೀ ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದುಂಡು. ಮೂಲು ನಮ ನೆಂಪು ಮಲ್ತೊನೊಡೇ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ವಿಷಯ ಉಂಡು ಬಂಧುಲೇ… ಅವು ದಾದಾಂದ್ ಪಂಡ, ತುಳು ನಾಟಕೊಲು.. ತುಳು ಯಕ್ಷಗಾನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಇಂಚಿಪ್ಪ..ತುಳು ಸಿನಮೊಲು.. ತುಳು ಭಾಸೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಮಲ್ಲ ಕಾಣಿಕೆನ್ ನಮ ಮದಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ.
– ತುಳು ಉಚ್ಚಯ ಪ್ರಥಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಗುರ್ಕಾರ್ತಿ ಅನನ್ಯ ಜೀವನ್ ಉಳ್ಳಾಲ್